Prawdopodobnie znasz już zasady. Jedz warzywa. Wyprowadź psa na zewnątrz. Posłuchaj swojego ginekologa. Robisz wszystko dobrze, aby zapewnić zdrową ciążę. Jest jednak jedna zmienna, która często schodzi na dalszy plan. Jest to równoznaczne z unikaniem jedzenia miecznika lub surowego sushi. Twój poziom stresu ma znaczenie.
Ciąża to ogromne wyzwanie. Zmiany fizyczne są nieubłagane. Emocjonalne żniwo zbliżającego się rodzicielstwa może być przytłaczające. Możesz mieć wrażenie, że uczucie przytłoczenia jest tylko częścią procesu. Ale to nieprawda. Ekstremalny stres w czasie ciąży nie tylko czyni cię osobiście nieszczęśliwą. Może to spowodować prawdziwe problemy dla Twojego dziecka.
Biologia stresu w czasie ciąży
Kiedy dostrzeżesz zagrożenie, twoje ciało reaguje. Uwalnia hormony. Adrenalina. Kortyzol. Im wyższy poziom stresu, tym więcej substancji chemicznych zalewa Twój system. To jest reakcja walki lub ucieczki. Został zaprojektowany, aby pomóc Ci uciec przed drapieżnikami. Nie pomaga w donoszeniu płodu.
Nie wszyscy ludzie radzą sobie z presją w ten sam sposób. Nawet mały problem może wytrącić jedną osobę z równowagi. Inny może po prostu wzruszyć ramionami. Ta zmienność utrudnia badania. Badaczom trudno jest określić dokładny związek między codziennym stresem a wynikami ciąży. Informacje są często niejasne.
Istnieje jednak wyraźna zgoda co do poważnych obrażeń. Największy negatywny wpływ mają zdarzenia takie jak śmierć bliskiego członka rodziny. Organizm uznaje to za poważne zagrożenie. Reakcja hormonalna jest silna.
Problem diagnostyczny
Trudno jest odróżnić normalne objawy ciąży od objawów stresu. Zmęczenie występuje powszechnie we wszystkich trzech trymestrach ciąży. Słaby sen jest normalny. Lęk jest powszechny. Jeśli jesteś zmęczona, czy to z powodu dziecka? A może jest to spowodowane stresem związanym z dzieckiem?
Ta dwuznaczność jest niebezpieczna. Możesz zignorować znaki ostrzegawcze, ponieważ uważasz, że są normalne. Dlatego konieczna jest komunikacja z lekarzem. Powiedz swojemu lekarzowi nie tylko o ciśnieniu krwi. Zgłoś swój stan psychiczny. Informuj go o tym, co się z tobą dzieje, zarówno psychicznie, jak i fizycznie. Twoje ciało wysyła sygnały. Musisz ich posłuchać.
Jeśli ochrona zdrowia dziecka nie motywuje Cię wystarczająco, rozważ długoterminowe konsekwencje. Dowiedz się więcej o pięciu sposobach, w jaki stres może wpływać na ciążę i uzyskaj wskazówki, jak utrzymać niski poziom stresu.
5: Przedwczesny poród i poród przedwczesny
Związek między wysokim poziomem stresu a porodem przedwczesnym jest jednym z najlepiej udokumentowanych zagrożeń. Jeśli organizm jest stale w stanie najwyższej gotowości, poród może rozpocząć się, zanim dziecko będzie gotowe. To nie jest gwarancja. Ale ryzyko rośnie.
W Stanach Zjednoczonych około 12,5% dzieci rodzi się przedwcześnie. Medycznie definiuje się to jako poród mający miejsce przed 37. tygodniem ciąży. Przyczyny mogą być bardzo różne. Część z nich ma charakter genetyczny. Inne są związane z czynnikami środowiskowymi. Jednak coraz więcej dowodów wskazuje na konkretny, możliwy do kontrolowania czynnik: stres matki.
Z biologicznego punktu widzenia ciąża trwa około 40 tygodni. Te dodatkowe tygodnie są krytyczne. Narządy nadal kończą swój rozwój. Dzieci urodzone kilka tygodni wcześniej stoją przed poważnymi wyzwaniami. Często występują zaburzenia układu oddechowego. W ciężkich przypadkach ryzyko wystąpienia chorób trwających całe życie, takich jak porażenie mózgowe, znacznie wzrasta.
Związek między CRH a porodem przedwczesnym
Dlaczego stres jest tak ważny? Ma to związek z biologią. Kiedy doświadczasz stresu, Twój mózg uwalnia hormon uwalniający kortykotropinę (CRH). Hormon ten zwykle osiąga szczyt pod koniec trzeciego trymestru. Wysyła sygnał do organizmu, aby zaczął kurczyć się macica, pomagając zsynchronizować początek porodu.
Problemy pojawiają się, gdy CRH osiąga szczyt zbyt wcześnie.
Zostało to poprzedzone ważnym badaniem opublikowanym w czasopiśmie Journal of the American College of Obstetricians and Gynecologists (1999). U kobiet, które urodziły przedwcześnie, na początku ciąży stwierdzono nienormalnie wysoki poziom CRH. Zgłaszali także wysoki poziom stresu. Późniejsze badanie tej samej grupy potwierdziło ten schemat. Wysoki stres równa się wysokiemu poziomowi CRH. Wysoki poziom CRH odpowiada porodowi przedwczesnemu.
Stres i ryzyko poronienia
Ważne jest, aby wziąć pod uwagę czas. Wczesne etapy ciąży są bardziej podatne na zaburzenia równowagi hormonalnej.
Poronienie, zwane w medycynie samoistną aborcją, zdarza się w jednej na cztery ciąże. Często nie ma oczywistego powodu. Czasem to po prostu pech. Jednak badania pokazują, że stres odgrywa rolę, zwłaszcza gdy poczęcie jest niedawne.
Naukowcy opublikowali wyniki w czerwcu 2003 roku w czasopiśmie Endocrinology. Badali, w jaki sposób CRH rozprzestrzenia się po całym organizmie, nie tylko w mózgu. CRH działa na komórki tuczne. Są to zazwyczaj komórki odpornościowe, które powodują reakcje alergiczne.
Kiedy CRH aktywuje te komórki, uwalniana jest tryptaza. W tej sytuacji tryptaza działa destrukcyjnie. Zapobiega tworzeniu się błon niezbędnych dla zarodka. Niszczy strukturę łożyska. Łożysko jest źródłem życia dziecka. Jeśli ta struktura zostanie uszkodzona, ciąża może nie przetrwać.
Jest inny sposób. Badanie z 2006 roku powiązało podwyższony poziom kortyzolu, głównego hormonu stresu, ze obniżonym poziomem progesteronu. Progesteron wspiera endometrium i wspomaga wzrost. Kiedy kortyzol obniża poziom progesteronu, środowisko ciąży staje się niestabilne.
Sprawa jest prosta, ale ważna. Zarządzanie stresem to coś więcej niż tylko zachowanie spokoju. Jego celem jest ochrona infrastruktury biologicznej ciąży. Jest to szczególnie prawdziwe we wczesnej ciąży.
Cykl niepłodności
Czy stres może przeszkadzać w ciąży już od samego początku? Odpowiedź na to pytanie jest złożona.
Niektórzy lekarze uważają, że wysoki poziom hormonów stresu może zakłócać ciążę. Twierdzą, że podwyższony poziom kortyzolu i CRH zaburza równowagę między estrogenem i progesteronem. Zaburzenie to może zakłócić cykl menstruacyjny. Owulacja staje się nieregularna. Zajście w ciążę staje się jeszcze trudniejsze.
Tworzy to jednak błędne koło.
Leczenie niepłodności jest czynnikiem stresującym. Negatywny test ciążowy może być bolesny. Procedury fizyczne wyczerpują siły. Obciążenie psychiczne jest ogromne. Ten stres ponownie zwiększa poziom hormonów. Trudności mogą się przeciągać. Tworzy to pętlę sprzężenia zwrotnego, a strach przed niezajściem w ciążę jeszcze bardziej utrudnia poczęcie.
Dlaczego niektóre dzieci rodzą się z niską masą urodzeniową
Po urodzeniu dzieci mają różne rozmiary. Niektóre dzieci rodzą się małe, ale zdrowe. Ich rodzice są niscy. O ich niewielkich rozmiarach decyduje genetyka.
Inne dzieci mają niedowagę, ponieważ nie otrzymały wystarczającej ilości pożywienia w łonie matki. Nazywa się to niską masą urodzeniową. Nie zawsze chodzi o odżywianie. Jeśli łożysko nie funkcjonuje prawidłowo, matka może odżywiać się prawidłowo, ale mimo to urodzić dziecko z niską masą urodzeniową.
Tutaj znowu wkracza stres. Jeśli hormony stresu uszkadzają rozwój łożyska (co wykazano w badaniach dotyczących poronień) lub ograniczają przepływ krwi, dziecko może nie rosnąć prawidłowo. Związek pomiędzy przewlekłym stresem i niską masą urodzeniową jest dobrze udokumentowany. To nie tylko korelacja. Jest to wynik fizjologiczny.
Przesłanie nie brzmi: nie panikuj. Stres jest nieunikniony. Celem jest kontrolowanie długotrwałego, uporczywego stresu. Ze względu na wrażliwość biologii ciąży drobne interwencje na wczesnym etapie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji w przyszłości. Niezależnie od tego, czy chodzi o zapobieganie przedwczesnemu porodowi, wspomaganie implantacji, czy zapewnienie prawidłowego rozwoju płodu, ciało matki słucha sygnałów hormonalnych. Pytanie brzmi, co dokładnie mówią te sygnały.
Masa urodzeniowa to jedna z pierwszych liczb, które widzą rodzice, zaraz po dacie i długości ciała. Ma znaczenie medyczne, ale zakres „normalności” jest dość szeroki. Za dziecko z niską masą urodzeniową uważa się dziecko, które w 37 tygodniu waży mniej niż 2500 gramów. Niektóre dzieci są po prostu małe, ale zdrowe. U innych występuje wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu (IUGR), ponieważ nie otrzymali wystarczającej ilości składników odżywczych w łonie matki. U noworodków z niską masą urodzeniową występuje większe ryzyko problemów, takich jak hipoglikemia (niski poziom cukru we krwi). Lekarze uważnie obserwują te dzieci, aby upewnić się, że rosną w normalnym tempie.
Czy stres może powodować niską masę urodzeniową nawet przy dobrym odżywianiu?
Dziecko może doświadczyć IGR, nawet jeśli matka odżywiała się odpowiednio. Hormony stresu, takie jak adrenalina, noradrenalina i kortyzol, powodują zwężenie naczyń krwionośnych. Może to ograniczyć przepływ krwi do dziecka przez pępowinę. W rezultacie płód może nie otrzymywać wystarczającej ilości składników odżywczych z organizmu matki. Często potencjalne ryzyko niskiej masy urodzeniowej jest identyfikowane w czasie ciąży. Twój lekarz może zasugerować sposoby zmiany zachowań, które mogą być tego przyczyną, na przykład zmniejszenie poziomu stresu.
Dlaczego stres osłabia układ odpornościowy
Hormony stresu mogą bezpośrednio osłabić układ odpornościowy. Osoby doświadczające silnego stresu znajdują się w ciągłym stanie podwyższonej czujności. Przypływ hormonów, takich jak kortyzol, biorących udział w reakcji walki lub ucieczki, powinien być krótkotrwały. Jednak przewlekły stres może prowadzić do zmniejszenia liczby komórek zwalczających infekcje wirusowe i bakteryjne. Reakcja na stres może również powodować uwalnianie przez układ nerwowy substancji wiążących się z białymi krwinkami, przez co stają się one mniej skuteczne.
Kobiety w ciąży mają już osłabiony układ odpornościowy. Stres wpływa na nie jeszcze bardziej. Prowadzi to do wzrostu liczby chorób, z którymi organizm normalnie mógłby sobie poradzić. Często kobiety w ciąży nie mogą przyjmować tego samego rodzaju leków, które zwykle zapewniają szybką ulgę w chorobie. Choroby mogą trwać dłużej lub konieczne może być zniesienie niektórych objawów.
Wiele różnych chorób może mieć wpływ na przebieg ciąży. Na przykład grypa w czasie ciąży częściej przeradza się w zapalenie płuc. Dzieje się tak w momencie, gdy już odczuwasz ucisk na płuca ze względu na rosnący brzuch i potrzebujesz więcej tlenu, aby utrzymać dziecko.
Ryzyko infekcji macicy i powikłań
Jeśli masz osłabiony układ odpornościowy, możesz być również bardziej podatna na infekcje macicy. Mogą wpływać na łożysko i worek owodniowy i mogą być niezwykle niebezpieczne. Leczenie obejmuje podawanie dużych dawek antybiotyków i indukcję porodu, gdy tylko będzie to bezpieczne. Infekcje macicy mogą upośledzać zdolność narządu do kurczenia się. Ciężkie przypadki mogą prowadzić do powstania zakrzepów krwi.
Dziecko również może zostać zakażone. W rzadkich przypadkach może rozwinąć się u niego posocznica (zakażenie krwi) lub stany takie jak porażenie mózgowe.
Długoterminowe skutki stresu matki
Przewlekły stres podczas ciąży może mieć skutki, których możesz nawet nie zauważyć aż do porodu. Stres może wpływać na rozwój mózgu dziecka, gdy wysoki poziom hormonów przenika przez łożysko. Problemy te mogą mieć charakter emocjonalny, behawioralny lub fizyczny. Stres u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży, może powodować u dziecka rozdrażnienie i niepokój.
Stres może również powodować problemy behawioralne. Po urodzeniu dziecko może być bardziej podatne na szereg problemów związanych ze stresem. Może to oznaczać trudności w nauce i wolniejszy rozwój. Może nawet predysponować Twoje dziecko do chorób takich jak choroby serca, otyłość i cukrzyca typu II. Są to schorzenia, które stres może w Tobie wywołać lub zaostrzyć.
Chociaż omawialiśmy niektóre potencjalnie poważne schorzenia, należy pamiętać, że nadal badane są powiązania między stresem a ciążą. Tylko najbardziej ekstremalne, stresujące sytuacje mogą powodować problemy. Kiedy jesteś w ciąży, wszystko, co robisz, może w jakiś sposób wpłynąć na Twoje dziecko. Dodanie zarządzania stresem do codziennej rutyny jest krokiem proaktywnym.
Zespół stresu pourazowego i ryzyko w czasie ciąży
Warunki, z którymi się zetknęliśmy do tej pory, zwykle kojarzą się z sytuacjami związanymi z utrzymującym się wysokim poziomem stresu. Zespół stresu pourazowego (PTSD) wykracza poza to. Jest to zaburzenie lękowe, które rozwija się po traumatycznym wydarzeniu psychicznym. Osoby cierpiące na PTSD mogą doświadczać retrospekcji (natrętnych wspomnień), bezsenności i problemów z funkcjonowaniem w życiu codziennym. Mogą również mieć inne problemy utrudniające utrzymanie zdrowej ciąży, takie jak nadużywanie narkotyków.
Chociaż zespół stresu pourazowego można skutecznie leczyć za pomocą różnych metod leczenia, od leków po terapię rozmową, cierpiące na to zaburzenie matki mogą przekazywać predyspozycje do rozwoju zespołu stresu pourazowego swoim dzieciom.
