Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to coś więcej niż tylko ból stawów. Nowe badania potwierdzają, że wiele osób chorych na RZS doświadcza zaburzeń poznawczych, często określanych jako „mgła mózgowa” – wyniszczająca kombinacja trudności w jasnym myśleniu, koncentracji, zapamiętywaniu i podejmowaniu decyzji.
Częstość występowania tych objawów nie jest przypadkowa. Lekarze odkrywają wyraźny związek pomiędzy aktywnym RZS, przewlekłym stanem zapalnym i pogorszeniem funkcji poznawczych. Zrozumienie przyczyn i dostępnych metod leczenia może pomóc ludziom odzyskać jasność umysłu.
Co to jest mgła mózgowa?
Mgła mózgowa nie jest diagnozą medyczną, ale terminem używanym przez pacjentów. Ludzie opisują to jako „mgliste” lub „zamieszane” uczucie w mózgu. Przejawia się trudnościami w koncentracji, zapamiętywaniu informacji i efektywnym przetwarzaniu myśli. Uczucie to często pokrywa się ze zmęczeniem, częstym objawem RZS.
Lekarze oceniają zaburzenia funkcji poznawczych, badając zakres uwagi, pamięć roboczą, szybkość przetwarzania i funkcje wykonawcze – wyższe systemy kontroli mózgu.
Dlaczego RZS powoduje mgłę mózgu?
Głównym podejrzanym jest stan zapalny. Przewlekły stan zapalny wywołany przez substancje chemiczne, takie jak TNF, zakłóca aktywność neuronalną – sposób, w jaki komórki mózgowe komunikują się ze sobą. Badania pokazują, że u osób chorych na RZS i upośledzenie funkcji poznawczych z biegiem czasu występuje wyższy poziom markerów stanu zapalnego.
Jednak stan zapalny nie jest jedynym winowajcą. Inne czynniki również mają na to wpływ:
- Choroby układu krążenia: Ograniczony przepływ krwi do mózgu z powodu zwężonych tętnic może upośledzać funkcje poznawcze.
- Zmęczenie: Słaby sen lub przewlekła choroba pogłębiają wyczerpanie psychiczne, zwiększając zamglenie mózgu.
- Ból: Przewlekły ból wyczerpuje zasoby umysłowe, pozostawiając mniej miejsca na inne zadania poznawcze.
- Depresja: osoby chore na RZS są dwa do trzech razy bardziej narażone na depresję, która może również powodować zamglenie mózgu.
- Leki: Niektóre leki na RZS, takie jak metotreksat i steroidy, mogą przyczyniać się do problemów poznawczych.
- Problemy z tarczycą: Pacjenci z RZS są narażeni na ryzyko dysfunkcji tarczycy, która może imitować objawy mgły mózgowej.
Jak leczyć mgłę mózgową w RZS
Walka z mgłą mózgową wymaga kompleksowego podejścia. Przede wszystkim krytyczne znaczenie ma agresywne leczenie samego RZS. Utrzymywanie stanu zapalnego pod kontrolą – za pomocą leków lub zmian w stylu życia – może znacznie złagodzić objawy poznawcze.
Lekarze muszą również wykluczyć inne podstawowe schorzenia. Badania przesiewowe w kierunku chorób serca, zaburzeń snu, niedoborów żywieniowych i problemów z tarczycą mogą zidentyfikować możliwe do wyleczenia przyczyny. Przegląd leków może ustalić, czy jakiekolwiek leki przyczyniają się do problemu.
Korekta stylu życia może również pomóc:
- Odżywianie: Zapewnienie odpowiedniego poziomu witaminy B12, witaminy D i żelaza może pomóc w walce ze zmęczeniem i zamgleniem mózgu. Niektóre badania sugerują, że kwasy tłuszczowe omega-3 (z oleju rybnego) mogą mieć działanie przeciwzapalne.
- Sen: Niezbędne jest zapewnienie 7–9 godzin dobrej jakości snu. Rozwiązanie problemu bezdechu sennego, bólu lub uderzeń gorąca w okresie menopauzy może poprawić Twój odpoczynek.
- Dieta: Dieta przeciwzapalna, taka jak dieta śródziemnomorska bogata w owoce, warzywa i chude białko, może zmniejszyć stan zapalny.
- Ćwiczenia: Regularna aktywność fizyczna zmniejsza stany zapalne oraz poprawia nastrój i poziom energii.
- Zarządzanie stresem: Techniki takie jak głębokie oddychanie, medytacja lub joga mogą złagodzić zamglenie mózgu wywołane stresem.
Główny wniosek
Zamglenie mózgu związane z reumatoidalnym zapaleniem stawów jest prawdziwym i uleczalnym objawem. Kontrolując stan zapalny, zajmując się podstawowymi schorzeniami i przyjmując zdrowy tryb życia, osoby chore na RZS mogą odzyskać jasność umysłu i poprawić jakość swojego życia. Jeżeli mgła mózgowa nie ustąpi, należy zgłosić się do lekarza w celu postawienia trafnej diagnozy i kompleksowego leczenia.
