Ville Ritola was in de jaren twintig een natuurkracht. Geboren in Peräseinäjoki, Finland, op 18 januari 1896, heeft hij een erfenis opgebouwd die kan wedijveren met zijn bekendere landgenoot. Hij stierf in Helsinki op 24 april 1982, maar zijn impact op het langeafstandslopen blijft groot. Hij was niet zomaar een deelnemer. Hij was een overwinnaar van afstanden.
Ritola woonde en trainde in de Verenigde Staten. Toch rende hij altijd naar Finland. Deze transatlantische opzet creëerde een unieke dynamiek. Hij stond vaak in de schaduw van Paavo Nurmi. De “Stille Fin” domineerde het verhaal. Maar Ritola hield stand. Hij was tweevoudig wereldrecordhouder op de 10.000 meter lopen. Dat feit alleen al vraagt aandacht.
De dominantie van Parijs in 1924
De Olympische Spelen van 1924 in Parijs waren zijn doorbraakmoment. Hij arriveerde klaar om records te ontmantelen. Hij won goud op de 10.000 meter. Hij pakte ook goud op de 3.000 meter torenjacht. Twee gouden medailles in één Spelen. Dat is zeldzaam. Dat is elitair.
Later datzelfde jaar sloeg hij opnieuw toe. Hij vestigde een nieuw wereldrecord op de 10.000 meter. De tijd bedroeg 30 minuten en 23,2 seconden. Het was de tweede keer dat hij dat merkteken vasthield. Nurmi was hem voorgegaan als recordhouder. Nurmi zou hem later in 1924 ook volgen. Ze ruilden de kroon als handschoenen in een zwaargewichtgevecht.
Amsterdam 1928: De laatste krachtmeting
Vier jaar later verschoof het podium naar Amsterdam. De Finse lopers wonnen de langeafstandsevenementen. In totaal wonnen ze tien gouden medailles. Ritola stond centraal in deze overheersing.
Hij behaalde goud op de 5.000 meter race. Daarbij versloeg hij Nurmi. Hij pakte zilver op de 10.000 meter. Deze keer versloeg Nurmi hem. De rivaliteit was precies. Het was persoonlijk. Het was Fins.
Ritola bleef tussen de Olympische Spelen in de Verenigde Staten racen. Hij genoot daar veel succes. Hij was een publiekslieveling. Maar zijn internationale carrière kende een eindpunt. Hij stopte met hardlopen na de Spelen van 1928.
“Ritola woonde en trainde in de Verenigde Staten, maar concurreerde internationaal voor Finland.”
Zijn carrière was van korte duur. Het was ook explosief. Hij concurreerde niet alleen. Hij definieerde een tijdperk van Fins hardlopen. De schaduw van Nurmi was lang. Ritola stond erin. Hij kromp niet.
