Het terugdringen van het aantal verkeersdoden mag geen politiek debat zijn. Toch is dat precies hoe de VS gisteren met een cruciaal mondiaal akkoord omgingen. Tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd met vrijwel unanimiteit een verklaring aangenomen over het verbeteren van de mondiale verkeersveiligheid. Honderdtweeënzestig lidstaten stemden vóór. De Verenigde Staten waren de enige overgebleven partij.
Het is niet zo dat andere andersdenkenden hun sporen verborgen hielden. Argentinië, dat zich ook distantieert van de Wereldgezondheidsorganisatie van de VN vanwege bezorgdheid over de soevereiniteit, heeft vóór gestemd. Ze hadden natuurlijk bedenkingen. Maar ze blokkeerden de motie niet. De VS stonden alleen door nee te zeggen.
De inzet van die stemming is concreet, niet abstract.
Het doel voor 2030 en het Amerikaanse exceptionisme
De verklaring zelf herhaalt een eenvoudig, urgent doel: het aantal verkeersdoden en -gewonden wereldwijd tussen 2021 en 3030 halveren. Het vraagt regeringen om een leidende instantie te kiezen. Om het te financieren. Om het openbaar vervoer te repareren. Het schetst 48 specifieke beloften voor veiligere straten, waarbij de nadruk sterk ligt op degenen die het meest kwetsbaar zijn voor verkeersgeweld: voetgangers, fietsers en schoolkinderen.
Dan Negrea, de Amerikaanse vertegenwoordiger, nam geen blad voor de mond. Negrea, een voormalige Roemeense regeringsfunctionaris die asiel aanvroeg in de VS, heeft tientallen jaren op Wall Street doorgebracht. Zijn benadering bij de VN lijkt minder te gaan over diplomatieke nuance en meer over ideologische strijd. Hij beschuldigde de vergadering ervan verkeersveiligheid te verwarren met klimaatactie.
Hij betoogde dat de verklaring een ‘achterdeurvoertuig’ was voor het afdwingen van mondiale klimaatpacten en het beperken van de ‘vrijheid van mobiliteit’.
Het is een vreemde klacht.
Het terugdringen van auto’s vermindert de uitstoot. Het vermindert ook de dampen die ons verstikken. Schonere lucht betekent minder luchtwegaandoeningen. De gezondheidsvoordelen overlappen elkaar aanzienlijk. Je kunt de volksgezondheidscrisis van verkeersdoden niet gemakkelijk scheiden van de milieucrisis van vervuiling. Ze worden vastgebonden op de heup.
Negrea noemde de verklaring zowel een ‘symbolisch mondiaal gebaar’, wat impliceert dat het niets doet, als een instrument voor top-down handhaving, wat impliceert dat het te veel doet. De logica houdt geen stand. Maar het past in een patroon.
Federaal beleid versus mondiale normen
Het standpunt van Negrea sluit perfect aan bij het binnenlandse gedrag van de huidige federale regering. De regering-Trump heeft actief financiering aangetrokken voor fietspaden. Het heeft de nadruk gelegd op de veiligheid van voetgangers in infrastructuurrekeningen. Het heeft van wat een alledaags volksgezondheidsprobleem zou moeten zijn, een brandpunt van een cultuuroorlog gemaakt.
Verkeersveiligheid raakt iedereen. Het gaat dwars door politieke strepen heen. Toch geeft het huidige Witte Huis er de voorkeur aan om dit als een aanval op de individuele vrijheid te beschouwen.
Dit is niet alleen retoriek. Tijdens zijn bevestigingshoorzittingen in de Senaat in 2025 beloofde Negrea een ‘onbeschaamde verdediging van de Amerikaanse soevereiniteit’, verpakt in een pakket van ‘Amerikaans exceptionisme’. Dat wereldbeeld laat niet veel ruimte voor internationale samenwerking op het gebied van fundamentele zaken als het in leven houden van mensen op de snelweg.
De werkelijke kosten van nietsdoen
Heeft Negrea gelijk dat het slechts een symbolisch gebaar is? Misschien.
Als regeringen de aanbevelingen niet financieren, is de verklaring slechts papier. Als politici te bang zijn om de tarieven voor openbaar vervoer te verhogen of de snelheidslimieten te verlagen om levens te redden, zijn de doelstellingen onhaalbaar. De wereld faalt in actie te komen.
De cijfers zijn grimmig. In 2025 stierven wereldwijd ruim een miljoen mensen op de wegen. Slechts tien landen hebben de reductiedoelstelling van 50% eerder dan gepland bereikt. De rest blijft achter. Vooral de VS zijn op de verkeerde weg.
Het sterftecijfer onder voetgangers in Amerika stijgt. Het wordt steeds gevaarlijker om gewoon over straat te lopen. Dit is geen onvermijdelijkheid. Het is een ontwerpfout.
Veiligere straten ontwerpen
We weten al hoe we dit kunnen oplossen. Er is geen complexe technologie voor nodig.
Het versterken van het openbaar vervoer maakt auto’s optioneel. Betere traumazorg redt levens na ongelukken. Bestaande technologie helpt. Maar het meest effectieve instrument is een doordacht wegenontwerp. Versmalling van rijstroken. Snelheden verlagen. Fietsen scheiden van auto’s. Deze veranderingen zijn goedkoop. Ze zijn bewezen.
In de verklaring staan de oplossingen vermeld. Bijna elk land is het met hen eens.
De VS zijn het daar niet mee eens. Niet omdat de gegevens onduidelijk zijn. Niet omdat de oplossingen onmogelijk zijn. Maar vanwege een ideologie die internationale samenwerking als een bedreiging ziet en verkeersveiligheid als een keuze in plaats van een noodzaak.
Miljoenen sterven nog steeds. De weg vooruit is open. En Amerika heeft gestemd om het te negeren.
